Alle Kategorien:
 Baza informacji o EUWT
 Komentarze nt. EUWT
 Bibliografia EUWT
 Orzecznictwo dotyczące EUWT
 Prawo o EUWT
  E U W T Zagadnienia Ogolne
  E U W T Zagadnienia Prakt...
  Gospodarka Komunalna
  Gospodarka Przestrzenna
  Miedzynarodowe Prawo Admi...
  Zwiazek Celowy

Wersja [10143]

To jest stara wersja PrawoRzeczowe utworzona przez MarcinKrzymuski, 2009-10-12 01:12:50.

 

Prawo rzeczowe


1. W znaczeniu przedmiotowym
W znaczeniu przedmiotowym prawo rzeczowe to zespół norm, które regulują powstanie, treść, zmianę oraz ustanie prawa własności oraz innych praw umożliwiających korzystanie z rzeczy (Skowrońska-Bocian w: PietrzykowskiKomentarzKC, 2004, przed art. 140, nb. 2). Są to przede wszystkim przepisy art. 44 - 55 KC oraz art. 140 – 352 KC jak również tzw. przepisy pozakodeksowe (ustawa o księgach wieczystych i hipotece, ustawa o własności lokali, ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawa o zastawie rejestrowym i Krajowym Rejestrze Zastawów, ustawa o ochronie nabywców prawa korzystania z budynku lub pomieszczenia mieszkalnego w oznaczonym czasie w każdym roku i inne).
Zagadnienia stosowania odpowiedniej ustawy z uwagi na jej terytorialny zasięg regulują tzw. przepisy kolizyjne. Zostały one zebrane w ustawie – prawo prywatne międzynarodowe. O tym, jakie prawo (rzeczowe) należy stosować dla konkretnego stanu faktycznego decyduje przepis art. 24 PPM. Wynika z niego, iż z zasady dla ustalenia właściwego statutu rzeczowego (właściwego prawa rzeczowego) miarodajne jest położenie rzeczy. Stosunki rzeczowe na tej rzeczy regulują więc przepisy tego kraju, w którym rzecz w danym momencie się znajduje (lex rei sitae). Polskie prawo (rzeczowe) stosuje się więc wówczas, gdy rzecz znajduje się w Polsce.

2. W znaczeniu podmiotowym
W znaczeniu podmiotowym prawo rzeczowe to ogół uprawnień (prawo podmiotowe) o charakterze bezwzględnym i skuteczne erga omnes mające za przedmiot rzecz (Skowrońska-Bocian w: PietrzykowskiKomentarzKC, 2004, przed art. 140, nb. 3). Prawem rzeczowym jest więc majątkowe prawo cywilne o charakterze bezwzględnym, mającym za przedmiot rzecz (GniewekPrawoRzeczowe, wyd. 5, nb. 3).

a. elementy definicji prawa rzeczowego
Majątkowy charakter prawa rzeczowego polega na tym, że prawo to pozostaje w ścisłym związku z ekonomicznym interesem uprawnionego (Skowrońska-Bocian w: PietrzykowskiKomentarzKC, 2004, art. 44, nb. 1).
Bezwzględny charakter prawa rzeczowego oznacza z kolei, że prawa te są skuteczne względem wszystkich osób (erga omnes). Z tym elementem wiąże się także jawność praw rzeczowych. Prawa rzeczowe muszą być bowiem widoczne dla wszystkich osób postronnych, skoro są wobec nich skuteczne. Metody ujawniania prawa rzeczowego są następujące:
  • w przypadku prawa własności rzeczy ruchomych – posiadanie rzeczy (por. art. 339 KC
    art. 339 KC
    Domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym.
    i art. 341 KC
    art. 341 KC
    Domniemywa się, że posiadanie jest zgodne ze stanem prawnym. Domniemanie to dotyczy również posiadania przez poprzedniego posiadacza.
    , z których wynika tzw. domniemanie prawa własności);
  • w przypadku własności nieruchomości – wpis do księgi wieczystej;
  • w przypadku zastawu rejestrowego i skarbowego – wpis do rejestru zastawów (zob. UZastRej) albo do rejestru zastawów skarbowych.
Przedmiotem prawa rzeczowego jest natomiast wyłącznie rzecz.

b. katalog praw rzeczowych
Polskie prawo przewiduje tzw. numerus clausus praw rzeczowych (zamknięty katalog praw rzeczowych), co oznacza, że strony czynności prawnej mogą ustanawiać tylko takie prawa, jakie zostały przewidziane w ustawie. Stąd wynika także wiążący charakter przepisów o prawach rzeczowych (ius cogens).
Do praw rzeczowych zalicza się w Polsce:
  • własność (art. 140 i nast. KC
    art. 140 KC
    W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
    ),
  • użytkowanie wieczyste (art. 232 i nast. KC
    art. 232 KC
    § 1. Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa a położone w granicach administracyjnych miast oraz grunty Skarbu Państwa położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta i przekazane do realizacji zadań jego gospodarki, a także grunty stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i osobom prawnym.
    § 2. W wypadkach przewidzianych w przepisach szczególnych przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być także inne grunty Skarbu Państwa, gmin lub ich związków.
    ),
  • ograniczone prawa rzeczowe (art. 244 KC
    art. 244 KC
    § 1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
    § 2. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę regulują odrębne przepisy.
    ) czyli:
    • użytkowanie (art. 252 – 284 KC),
    • służebności (art. 285 – 305 KC),
    • zastaw (art. 306 – 335 KC oraz UZastRej),
    • spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu (art. 171 USpółdzMieszk
      art. 171 USpółdzMieszk
      1. (uchylony).
      2. (uchylony).
      3. (uchylony).
      4. (uchylony).
      5. (uchylony).
      6. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków nabywcy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, jeżeli odpowiada on wymaganiom statutu. Dotyczy to również spadkobiercy, zapisobiorcy i licytanta.
      i nast.) oraz
    • hipoteka (art. 65 i nast. UKsWieczHip
      art. 65 UKsWieczHip
      1. W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności wynikającej z określonego stosunku prawnego można nieruchomość obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z nieruchomości bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości (hipoteka).
      2. Przedmiotem hipoteki może być także:
      1) użytkowanie wieczyste wraz z budynkami i urządzeniami na użytkowanym gruncie stanowiącymi własność użytkownika wieczystego,
      2) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
      3) wierzytelność zabezpieczona hipoteką.
      3. Hipoteką może być obciążona część ułamkowa nieruchomości, jeżeli stanowi udział współwłaściciela, oraz przysługujący współuprawnionemu udział we wspólności praw wymienionych w ust. 2 pkt 1 i 2.
      4. Do hipotek określonych w ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio przepisy o hipotece na nieruchomości.
      ).

c. ochrona praw rzeczowych
Ochronie praw rzeczowych służą roszczenia prawnorzeczowe.

CategoryPrawoRzeczowe CategorySkrypty CategoryLeksykonP
Na tej stronie nie ma komentarzy