Alle Kategorien:
 Baza informacji o EUWT
 Komentarze nt. EUWT
 Bibliografia EUWT
 Orzecznictwo dotyczące EUWT
 Prawo o EUWT
  E U W T Zagadnienia Ogolne
  E U W T Zagadnienia Prakt...
  Gospodarka Komunalna
  Gospodarka Przestrzenna
  Miedzynarodowe Prawo Admi...
  Zwiazek Celowy

Wersja [15433]

To jest stara wersja KazusHipotekaNr5 utworzona przez MarcinKrzymuski, 2012-02-06 00:40:32.

 

Kazus nr 5 z zakresu hipoteki


A. Stan faktyczny
W dniu 12.4.2005 r. C zawarł z Bankiem (B) pisemną umowę, w której B udzielił C kredytu otwartego do wysokości 150.000 zł na remont budynków, zaś C wyraził zgodę na obciążenie nieruchomości hipoteką do tej wysokości. W umowie o ustanowieniu hipoteki C na żądanie B zobowiązał się do tego, iż nie zbędzie nieruchomości ani jej nie obciąży prawami innych osób. Wniosek o wpis hipoteki został złożony przez Bank 13.4.2005 r.
W maju 2005 r. C dokonał podziału nieruchomości na kilka działek budowlanych, z których jedną sprzedał M na podstawie umowy zawartej dnia 15.7.2005 r., który tego samego dnia złożył wniosek o wpis własności do księgi wieczystej założonej dla nowo utworzonej nieruchomości. Do księgi M został wpisany dnia 10.8.2005 r. Dnia 15.9.2005 r. do tej księgi wpisano hipotekę zabezpieczającą wierzytelność B. M zbudował na działce dom jednorodzinny.
Obecnie Bank domaga się zaspokojenia z działek powstałych po podziale nieruchomości, albowiem C nie spłacił kredytu. M uważa natomiast, że nabył działkę wolną od obciążeń.
1. Czy Bank może domagać się sprzedaży działki należącej do M?
2. Jak kształtowałoby się roszczenie B, gdyby hipoteka została wpisana już pod koniec kwietnia 2005 r.?


B. Odpowiedź na pytanie 1
Bank mógłby domagać się sprzedaży działki należącej do M na podstawie art. 65 ust. 1 KWU, gdyby obciążała ją nadal hipoteka należąca do B. B mógłby się powołać na fakt, iż hipoteka obciąża nieruchomość M jako hipoteka łączna na skutek podziału nieruchomości obciążonej hipoteką (art. 76 ust. 1 UKsWieczHip
art. 76 UKsWieczHip
1. W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie części ułamkowe wszystkich nieruchomości utworzonych przez podział.
11.Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką.
12.Jeżeli współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, przysługuje spłata, na wierzytelności z tego tytułu jego wierzycielowi hipotecznemu przysługuje ustawowe prawo zastawu. O pierwszeństwie ustawowego prawa zastawu na wierzytelności o spłatę rozstrzyga pierwszeństwo hipotek obciążających udział współwłaściciela.
13.Jeżeli w wyniku podziału współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką przypada nieruchomość z dopłatą, ust. 12stosuje się odpowiednio.
14.Postanowienie umowy albo ugody sądowej znoszącej współwłasność, na mocy którego współwłaściciel nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, nie otrzymuje spłaty lub dopłaty, jest nieważne.
2. Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.
3. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna).
4. W razie podziału nieruchomości polegającego na ustanowieniu odrębnej własności lokalu lub wydzieleniu z dotychczasowej nieruchomości odrębnej nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, nabywca wydzielonej nieruchomości może żądać podziału hipoteki proporcjonalnie do wartości nieruchomości powstałych wskutek podziału. Jeżeli jednak sposób podziału hipoteki został określony w umowie o ustanowienie hipoteki i ujawniony w księdze wieczystej, podział następuje stosownie do postanowień umowy.
).
1. Ustanowienie hipoteki między B i C
Oznacza to, że najpierw musiałaby zostać skuteczne ustanowiona hipoteka na całej nieruchomości należącej do C.
Hipoteka umowna powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej, jeżeli istnieje wierzytelność, którą zabezpiecza oraz gdy pomiędzy uprawnionym właścicielem i wierzycielem hipotecznym została zawarta skuteczna umowa.
Wierzytelność wynika w tym wypadku z umowy kredytowej.
Pomiędzy uprawnionym w chwili zawierania umowy właścicielem (C) a wierzycielem hipotecznym została zawarta skuteczna umowa hipoteczna. Wprawdzie zawarto tam zastrzeżenie, iż C nie dokona zbycia nieruchomości, ale w świetle art. 72 UKsWieczHip
art. 72 UKsWieczHip
Niedopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które właściciel nieruchomości zobowiązuje się względem wierzyciela hipotecznego, że nie dokona zbycia lub obciążenia nieruchomości przed wygaśnięciem hipoteki.
takie zastrzeżenie jest nieważne. Należy więc ocenić, czy bez takiego zastrzeżenia strony nie zawarłyby umowy kredytowej i czy częściowa nieważność umowy powoduje tym samym jej całkowitą nieważność (art. 58 § 3 KC
art. 58 KC
§ 1. Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy.
§ 2. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
§ 3. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
). Wychodząc z założenia, że strony zawarłyby tą umowę także bez tego zastrzeżenia, należy uznać, że umowa jest tylko częściowo nieważna.
Przed podziałem nieruchomości jednakże hipoteka nie została wpisana do księgi wieczystej. Jako że z art. 67 UKsWieczHip
art. 67 UKsWieczHip
Do powstania hipoteki niezbędny jest wpis w księdze wieczystej.
wynika, iż wpis ma charakter konstytutywny, hipoteka nie powstała przed podziałem nieruchomości.
Art. 76 UKsWieczHip
art. 76 UKsWieczHip
1. W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie części ułamkowe wszystkich nieruchomości utworzonych przez podział.
11.Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką.
12.Jeżeli współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, przysługuje spłata, na wierzytelności z tego tytułu jego wierzycielowi hipotecznemu przysługuje ustawowe prawo zastawu. O pierwszeństwie ustawowego prawa zastawu na wierzytelności o spłatę rozstrzyga pierwszeństwo hipotek obciążających udział współwłaściciela.
13.Jeżeli w wyniku podziału współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką przypada nieruchomość z dopłatą, ust. 12stosuje się odpowiednio.
14.Postanowienie umowy albo ugody sądowej znoszącej współwłasność, na mocy którego współwłaściciel nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, nie otrzymuje spłaty lub dopłaty, jest nieważne.
2. Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.
3. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna).
4. W razie podziału nieruchomości polegającego na ustanowieniu odrębnej własności lokalu lub wydzieleniu z dotychczasowej nieruchomości odrębnej nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, nabywca wydzielonej nieruchomości może żądać podziału hipoteki proporcjonalnie do wartości nieruchomości powstałych wskutek podziału. Jeżeli jednak sposób podziału hipoteki został określony w umowie o ustanowienie hipoteki i ujawniony w księdze wieczystej, podział następuje stosownie do postanowień umowy.
nie ma zastosowania, gdyż nie było hipoteka na podzielonej nieruchomości w momencie dokonywania jej podziału.
2. Obciążenie nieruchomości należącej do M
W dniu 15.7.2005 r. hipoteka nie była jeszcze ujawniona w księdze wieczystej. Tego dnia, zgodnie z art. 155 § 1 KC
art. 155 KC
§ 1. Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
§ 2. Jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy przyszłe.
, nastąpiło przejście własności na rzecz M. W chwili nabycie nieruchomości nie była więc ona obciążona hipoteką.

3. Wynik
B nie może domagać się egzekucji z nieruchomości M.

C. Odpowiedź na pytanie 2
W tej sytuacji M nabyłby działkę obciążoną. Podział nieruchomości nie doprowadziłby do wygaśnięcia hipoteki, art. 76 UKsWieczHip
art. 76 UKsWieczHip
1. W razie podziału nieruchomości hipoteka obciążająca nieruchomość obciąża wszystkie nieruchomości utworzone przez podział (hipoteka łączna). Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża w tym samym zakresie części ułamkowe wszystkich nieruchomości utworzonych przez podział.
11.Hipoteka na części ułamkowej nieruchomości obciąża nieruchomość otrzymaną w wyniku zniesienia współwłasności przez współwłaściciela, którego udział był obciążony tą hipoteką.
12.Jeżeli współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, przysługuje spłata, na wierzytelności z tego tytułu jego wierzycielowi hipotecznemu przysługuje ustawowe prawo zastawu. O pierwszeństwie ustawowego prawa zastawu na wierzytelności o spłatę rozstrzyga pierwszeństwo hipotek obciążających udział współwłaściciela.
13.Jeżeli w wyniku podziału współwłaścicielowi nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką przypada nieruchomość z dopłatą, ust. 12stosuje się odpowiednio.
14.Postanowienie umowy albo ugody sądowej znoszącej współwłasność, na mocy którego współwłaściciel nieruchomości, którego udział był obciążony hipoteką, nie otrzymuje spłaty lub dopłaty, jest nieważne.
2. Wierzyciel, któremu przysługuje hipoteka łączna, może według swego uznania żądać zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości z osobna, z niektórych z nich lub ze wszystkich łącznie. Może również według swego uznania dokonać jej podziału pomiędzy poszczególne nieruchomości.
3. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można, w drodze czynności prawnej, obciążyć więcej niż jedną nieruchomość (hipoteka łączna umowna).
4. W razie podziału nieruchomości polegającego na ustanowieniu odrębnej własności lokalu lub wydzieleniu z dotychczasowej nieruchomości odrębnej nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym, nabywca wydzielonej nieruchomości może żądać podziału hipoteki proporcjonalnie do wartości nieruchomości powstałych wskutek podziału. Jeżeli jednak sposób podziału hipoteki został określony w umowie o ustanowienie hipoteki i ujawniony w księdze wieczystej, podział następuje stosownie do postanowień umowy.
. B mógłby domagać się zaspokojenia z nieruchomości M.

CategoryKazusyHipoteka
Na tej stronie nie ma komentarzy